Η ΚΑΤΑΚΟΜΒΗ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΚΑΣΣΙΑΣ – LA CATACOMBA DI
VIGNA CASSIA

Το σύμπλεγμα της κατακόμβης αμπέλου κάσσιας περιλαμβάνει ένα κοινοτικό νεκροταφείο και πέντε υπόγεια ιδιωτικής χρήσης που χρονολογούνται στο 3ο, 4ο και 5ο αιώνα. Η κατακόμβη χωρίζεται σε τρεις περιοχές: της Αγίας Μαρίας του Ιησού, του μεγάλου νεκροταφείου και της Μαρκίας. Το νεκροταφείο της Αγίας Μαρίας του Ιησού, που χρονολογείται στο 2ο–3ο αιώνα παρουσιάζει τάφους ορθογώνιους σκαμμένους κατά μήκος των τοίχων, loculi, σε ένα προγενέστερο υδραγωγείο. Επίσης το μεγάλο νεκροταφείο γεννάται κατά την ίδια χρονική περίοδο. Η επιβεβαίωση για αυτή τη χρονολόγηση των παραπάνω περιοχών προέρχεται από την εύρεση νομισμάτων του δεύτερου μισού του 3ου αιώνα και που κόπηκαν κατά την περίοδο του Γαλιένιου και του Κλαύδιου ΙΙ του Γοτθικού.
Το νεκροταφείο της Μαρκίας είναι μεταγενέστερο, γεννάται τον 4ο αιώνα και επομένως μετά την ειρήνευση της εκκλησίας με το σύνταγμα των Μεδιολάνων το 313 μ.Χ. Η μεταγενέστερη χρονολόγηση του νεκροταφείου της Μαρκίας, προέρχεται από μία καθαρή τοπογραφική ανάπτυξη και θυμίζει την κανονικότητα της κατακόμβης του Αγίου Ιωάννη. Μια συμβίωση χριστιανικής και εθνικής κοινότητας φαίνεται στα υπόγεια (οικογενειακοί τάφοι), που περιλαμβάνονταν στο κοινό νεκροταφείο της κοινότητας. Η υπόθεση μιας τέτοιας συμβίωσης προέρχεται από την εύρεση επιγραφών που μαρτυρούν ένα τέτοιο ιδεολογικό πλουραλισμό.
Η ζωγραφική του υπογείου ΙΙ, αποτελείται από ένα εικονογραφικό κύκλο καθαρά χριστιανικό. Η σωτηρία της ψυχής και η ανάσταση είναι τα θέματα που εκφράζονται από αυτές τις σκηνές και που διακοσμούν δύο από τα αρκοσόλια: δύο σκηνές από τη τριλογία του Ιωνά, ο Δανιήλ στο λάκκο των λεόντων, μία προτομή του νεκρού στον οποίο είναι αφιερωμένος ο τάφος μεταξύ προσφορών, η ανάσταση του Λαζάρου και παγώνια σε κήπους λουλουδιών που παραπέμπουν σε ένα παραδεισιακό τοπίο.